İş hayatı, yalnızca görev ve sorumluluklardan ibaret değildir; aynı zamanda çalışanların yasal olarak sahip olduğu haklarla güvence altına alınmıştır. Ne var ki, pek çok çalışan bu haklardan haberdar olmadığı için mağduriyet yaşayabiliyor. Oysa ki iş hukuku, çalışanların ekonomik ve sosyal güvencelerini koruyan en önemli yasal zeminlerden biridir.

Bu yazıda, iş hukukuna ilişkin en sık karşılaşılan konular üzerinden çalışanların bilmesi gereken temel hakları sade ve anlaşılır bir şekilde ele alıyoruz.

---

1. Fazla Mesaİ Ücretİ Hakkı

İş Kanunu’na göre haftalık çalışma süresi 45 saattir. Bu sürenin üzerinde yapılan her çalışma, fazla mesai kapsamında değerlendirilir.

• Fazla mesai için işveren, yüzde 50 zamlı ücret ödemekle yükümlüdür.
• Yıllık toplam fazla mesai süresi 270 saati geçemez.

Unutmayın: Fazla mesaiye ilişkin yazılı onay alınmamışsa, işçi bu çalışmayı reddedebilir.

---

2. İşten Çıkarılma ve Tazmİnat Hakkı

İş sözleşmeniz geçerli bir neden olmadan feshedildiyse, kıdem ve ihbar tazminatı talep etme hakkınız vardır.

• Kıdem tazminatı için en az 1 yıl çalışmış olma şartı aranır.
• İhbar tazminatı ise iş sözleşmesinin süresiz feshi halinde, önceden bildirim yapılmadan işten çıkarılan çalışanlara ödenir.

Ek Bilgi: Haksız fesih durumlarında ayrıca işe iade davası açma hakkınız da bulunmaktadır.

---

3. Yıllık Ücretlİ İzİn Hakkı

Çalışanlar, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalıştıklarında yıllık ücretli izin hakkı kazanır.

• 1-5 yıl çalışanlara en az 14 gün,
• 5-15 yıl arası çalışanlara 20 gün,
• 15 yıldan fazla çalışanlara ise 26 gün izin verilmesi zorunludur.

İşverenin, çalışanı yasal izninden mahrum bırakması hukuka aykırıdır.

---

4. Mobbİng ve Psİkolojİk Tacİze Karşı Yasal Koruma

İş yerinde sürekli baskı, dışlanma, aşağılama, hakaret veya tehdit gibi davranışlar, mobbing (psikolojik taciz) kapsamında değerlendirilir.

• Mobbing mağdurları, tazminat davası açabilir.
• Ayrıca, iş sözleşmesini haklı nedenle feshedip kıdem tazminatına hak kazanabilirler.

Belgeler, tanıklar ve yazışmalar, bu tür durumlarda güçlü kanıtlar oluşturur.

---

5. SGK Prİmlerİ ve İş Güvencesİ

İşveren, çalışanlarının SGK primlerini düzenli olarak yatırmakla yükümlüdür.

• Eksik prim yatırımı, çalışanın emeklilik süresini ve sağlık güvencesini olumsuz etkiler.
• SGK kayıtları düzenli kontrol edilmeli, eksik prim varsa Çalışma ve Sosyal Güvenlik Kurumu’na başvuru yapılmalıdır.

İş güvencesi kapsamında, belirli sürenin üzerinde çalışan işçilerin işten çıkarılması için geçerli neden şarttır.

---

Adİl Bİr İş Hayatı İçİn Haklarınızı Bİlmeye Başlayın

İşverenin sorumlulukları kadar, çalışanların da haklarını bilmesi ve gerektiğinde savunması; iş yaşamının adil ve dengeli işlemesi açısından vazgeçilmezdir. Haklarınızı öğrenmek ve korumak için zamanında hukuki destek almak büyük önem taşır.

---

Yasal Haklarınızı Biliyor Musunuz?

İşten haksız yere çıkarıldınız mı? Fazla mesai ücretiniz ödenmiyor mu?
➡️ Irmaklar Hukuk olarak iş hukuku alanında sizin yanınızdayız.
Bize ulaşın, haklarınızı birlikte koruyalım.